AK Parti Dýþ Ýliþkiler Baþkan yardýmcýsý Suat KINIKLIOÐLU, Haber Türk Genel Yayýn Yönetmeni Yiðit Bulut’un sunduðu Irak, Ýsrail ile iliþkiler, Ýran’ýn Nükleer programý kapsamýnda Türk Dýþ Politikasý’nýn tartýþýldýðý Basýn Kulübü programýna konuk oldu.

KINIKLIOÐLU, Türkiye-Irak iliþkileri konusunda “Bugün Türkiye Irak’ta iþgalin parçasý olmadan Irak’ýn güvenliðini saðlayan ve bölgesel olarak Orta Doðu’daki geliþmeleri yönlendirebilen en önemli aktörlerden biri haline geldi. ABD’nin Iraktan çekilme kararý vermesi ile Türkiye’ye Irak’ýn siyasi güvenliðinde garantörlük konumunda bir rol doðmuþtur. Türkiye’nin Kuzey Irak’taki yönetimle iliþkilerinin iyileþtiði, konsolosluk açýldýðý, ticaretin arttýðý, üniversitelerin kurulduðu bir ortamda PKK’nýn oradaki varlýðýnýn devam etmesi mümkün gözükmemektedir. Diðer yandan içeride hayata geçirdiðimiz demokratik açýlým projesi ile birlikte önemli mesafeler alýndý ve süreç devam ediyor. PKK’nýn Kuzey Irak’taki varlýðýnýn sona ermesi bir zaman meselesidir. Ýçerideki þartlarla Kuzey Iraktaki geliþmelerin henüz uyumlu hale gelmemesidir. Nitekim bölgesel konjonktür ve Türkiye-Irak iliþkileri artýk orada bir PKK varlýðýnýn uzun bir süre daha sürdürülebilmesine imkan vermemektedir.” dedi.

Türkiye Orta Doðulaþýyor eleþtirilerine cevap olarak KINIKLIOÐLU “Uygulaya geldiðimiz komþuluk siyasetinin Orta Doðu bölgesine özel olarak bir ayrýcalýðý, önceliði yoktur. Sayýn Davutoðlu’nun stratejik derinlik konseptinde Türkiye’nin Avrupa’nýn ucu ya da NATO’nun güneydoðu kanadýný savunan karakol bir ülke olmak yerine Balkanlar, Karadeniz, Kafkasya, Orta Doðu ve Doðu Akdeniz bölgelerinin kesiþtiði alanda merkezi bir ülke olduðu anlayýþý hakimdir. Dolayýsýyla bizim için Bosna’daki geliþmeler ne kadar önemliyse Kafkasya, Orta Doðu ve Doðu Akdeniz’deki geliþmeler de ayný oranda önemlidir. Bölgede özellikle 2003 yýlýndan bu yana meydana gelen geliþmeler, Irak iþgalinin getirdiði güvenlik boþluðunun ve içeride PKK gibi bizi doðrudan etkileyen unsurlarýnýn olmasý nedeniyle Türkiye dikkatini ve enerjisini doðal olarak Orta Doðu’ya vermiþtir. Bunun Türkiye Orta Doðulaþýyor gibi yorumlanmasý dýþ politika meselelerine iç ideolojik tartýþma zafiyetinden bakmak anlamýna gelir. Türkiye’de dýþ politika elitinin þuna alýþmasý lazým, Türkiye sadece batýya angaje olarak bu bölgede varlýðýný sürdüremez. Türkiye hem doðuya hem batýya bakmak zorunda. Bu bir seçenek ve lüks olmamakla birlikte aksine bir zorunluluktur. Bu coðrafyada yaþýyorsanýz Ýran’la da, Suriye ile de, Rusya Federasyonu ile de ayný derecede angaje olmak zorundasýnýz.” dedi.

KINIKLIOÐLU ayrýca Komþuluk siyaseti ile ilgili somut örnekler vererek, “2000 yýlýnda Türkiye Rusya Federasyonu dahil 11 komþu ülkesine sadece 2.7 milyar dolar ihracat yaparken, 2008 yýlýnýn sonuna geldiðimizde ayný 11 ülkeye yapýlan ihracat 28 milyar dolara çýkmýþtýr. 2000 yýlýnda dýþ ticaret hacmimizin sadece %8’ini komþuluk alanýmýz oluþtururken þimdi bu oran yaklaþýk %25 civarýna ulaþmýþtýr. Bu ayný zamanda bizim hükümeti devraldýðýmýzda 36 milyar dolar olan ihracat rakamýnýn 124 milyar dolara çýktýðý bir süreçtir.” dedi. 

AK Parti Hükümetinin Orta Doðu’ya yönelik bütün aktörleri kapsayan bir yaklaþým içinde olduðuna iþaret eden KINIKLIOÐLU Suriye ve Hamas örneklerini vererek þöyle konuþtu: “ABD dahil tüm dünyanýn Suriye’yi onlarý izole ettiði zamanlarda Türkiye tüm eleþtirilere raðmen siyasi diyalog kurma yoluna gitmiþtir. Bugün ABD ve Avrupa politikalarýnýn tamamen tersine döndüðünü görüyoruz. Hem ABD hem Avrupa Suriye ile iliþkiye girmenin doðru davranýþ biçimi olduðunu artýk kabul etmiþ. Suriye, komþuluk politikamýzýn baþarýlý bir sonucu olarak  savaþa girebileceðimiz bir ülke konumunda siyasi iliþkilerimizin derinleþtiði, ticaretimizin arttýðý, vizelerin kalktýðý bir ülke konumuna gelmiþtir. Diðer yandan Hamas örneðine bakarsak, Hamas seçimi kazanarak gelen bir siyasi partidir ki Türkiye Ýsrail-Filistin çatýþmasýnda yapýcý bir rolü olduðuna karar vererek Hamas ile görüþmüþtür. Bugün memnuniyetle görüyoruz ki Sayýn Sarkozy, Merkel ve AB nin genel yaklaþýmýnda Hamas ile görüþülmesi gerektiði noktalarý vardýr. Mossad’ýn eski baþkaný Isaac Halevy de Hamas’la görüþülmesi gerektiðini belirtmiþtir. Orta Doðunun tüm aktörlerini sevmek, siyaset yapma anlayýþlarýný onaylamak zorunda deðilsiniz ama bir vaka var ki Hamas siyasi bir realitedir.” dedi.

Türkiye-Ýsrail iliþkileri konusunda Gazze savaþýndan sonra iliþkilerde yanþan kýrýlganlýða deðinen KINIKLIOÐLU Ýsrail Baþbakanýnýn Türkiye’ye savaþtan dört gün önce gelip sanki harekat yapýlmayacak ve beþinci tura gidilecek gibi bir intiba verip ardýndan Gazze’yi bombalamasý ve 1500 kiþinin ölümüne sebep olmasý akabinde Sayýn Baþbakanýmýzýn Davos ve sonrasýnda tepkisini ifade etmesinden daha doðal, daha meþru ve Türk halkýnýn hissiyatýný yansýtan bir siyaset olamaz. Türkiye’nin Ýsrail, Yahudilerin yaþan tarzlarý, inandýklarý din ile ilgili bir sorunlarý yok. Türkiye’nin itirazý Ýsrail’i yöneten koalisyon hükümetine ve politikalarýna karþýdýr. Diðer yandan bu itirazýn sadece Türkiye’den geldiðini zannediyorsanýz yanýlýyorsunuz. Bugün ABD dahil birçok ülkede Ýsrail’in uyguladýðý politikaya karþý ciddi bir rahatsýzlýk vardýr. Barýþý baltalayan, Amerikan Baþkan Yardýmcýsýnýn Tel Aviv’de olduðu gün 1600 yeni yerleþim birimini ilan etme cüretini gösteren hükümetten bahsediyoruz. Bu yüzden Obama ile Netenyahu’nun yan yana çekilmiþ fotoðrafýný bulamazsýnýz. Obama bu Ýsrail Baþbakaný ile ayný fotoðraf karesinde bile gözükmek istememektedir.” dedi.

KINIKLIOÐLU ayrýca Gazze savaþýna gösterdiði tepkinin orta ve uzun vadede Türkiye’nin ulusal çýkarlarýna hizmet ettiðini belirterek “Sayýn Baþbakanýmýzýn Gazze Savaþý sonrasý Davos’ta yaptýðý çýkýþ ve akabinde devam eden haklý tepkisi Türkiye’nin Orta Doðu ve komþuluk alanýndaki çýkarlarýna hizmet etmiþtir. Þu anda Türkiye Cumhuriyeti’nin Baþbakaný, milli futbol takýmý, sanatçýsý Orta Doðu’da yaþayan insanlar için bir aidiyet duygusu yaratmýþ durumda. Türkiye’nin Orta Doðu’da çok kýsa sürede elde ettiði itibar, nüfuz etkisi ve yumuþak gücü baþta Mýsýr olmak üzere bölgedeki bazý ülkelerin rahatsýz edecek aþmaya geldi. Nasýl oluyor da nüfusunun çoðu Müslüman olan laik, demokratik bir ülke AB ile müzakere halinde olabiliyor, ekonomisi büyüyebiliyor ve ayný zamanda Ýslam dünyasýnda hiç olmadýðý kadar büyük bir itibara sahip? Nasýl oluyor da kendi içlerindeki demokratik olmayan düzenler devam ediyor? Bu sorularýn sorulduðu Orta Doðu’da Türkiye kesinlikle bir ilham kaynaðýdýr ve ben þahsen bundan gurur duyuyorum.” dedi. 

Türkiye-Ýran iliþkilerinin de deðerlendirildiði programda KINIKLIOÐLU, “Ýran ile iliþkimizi diðer ikili iliþkilerimizde olduðu gibi komþuluk siyaseti kapsamýnda deðerlendirmek gerekir. Türkiye NATO üyesidir, AB ile müzakere halindedir, ABD ile uzun yýllara dayanan bir ittifak iliþkisi vardýr ama ayný zamanda komþuluk siyasetinin gereði olarak Ýran ile de yakýn siyasi, ticari ve ekonomik iliþkiler içindedir. Ýran’la þu anda 10 milyar dolar olan ticaret hacmimizin 3-4 katýný çýkmasý hedeflenmektedir. Enerji politikamýzda çeþitliliðe gitme ve Rusya doðal gazýna olan baðýmlýlýðýmýzý azaltma politikasý kapsamýnda doðal gazýmýzýn %20 sini Ýran’dan ithal ediyoruz ve ayrýca Ýran’dan yýlda 1,5 milyon turist  ülkemizi ziyaret ediyor. Dolayýsýyla Ýran ile baþka hiçbir BM Güvenlik Konseyi üyesinin olmadýðý kadar farklý bir iliþkimiz mevcut. Diðer yandan þunun altýný çizmek gerekir ki nükleer bir Ýran Türkiye’nin ulusal çýkarlarýna aykýrý olduðu gibi bölgesel olarak da önemli bir nükleer silahlanma yarýþýna yol açacaðý düþüncesiyle Türkiye nükleer bir Ýran istememektedir. Türkiye Ýran konusunun diplomatik yolla çözümünden yanadýr.” dedi.